سقوط طالبان در سال 2001 و سقوط صدام و حكومت بعثي عراق در مارس 2003، توازن قدرت را در منطقه خاورميانه بر هم زده و آرايش جديدي در ساختار ژئوپوليتيكي منطقه به وجود آورد. تا پيش از سقوط صدام، منازعه منطقه‌اي بين مدعيان قدرت سه ضلع اصلي داشت: ايران، عراق و عربستان (به نمايندگي از كشورهاي عربي با حكومت هاي سني). اگرچه رژيم صهيونيستي هميشه كوشيده است تا در منازعات بين قدرت هاي اصلي منطقه نقش كليدي بازي كند، اما به سبب دوري جغرافيايي از كانون اصلي تحولات (منطقه خليج فارس) و عدم مشروعيت لازم، نتوانسته است به اين مهم دست پيدا كند. حمله صدام به كويت در آغاز دهه 1990 ميلادي، پس از يك دوره جنگ هشت ساله با ايران براي تغيير جغرافیاي سياسي، نظامي و استراتژيك منطقه كه به شكست انجاميد، آغاز دوره تازه اي از رويارويي ها بود.